Mag ik betalen?

Kan je je een ruzie bij de kassa voorstellen? Vast wel. Een ruzie over betalen kan ook in Japan voorkomen, maar in dit geval wel heel anders. De ruzie ging namelijk over iemand die wilde betalen. Uhhh....inderdaad net even anders. Een ooggetuige verslag dan maar. Een Japans gezinnetje met twee jonge kinderen (niet van deze foto) had het hart gestolen van de eigenaar van een noedel bar. Dit door het simpele feit dat men pas begon te eten nadat ieder zijn gerecht voor hem had staan. En nadat er een Itadakimasu!!! uitgesproken was begon men te eten. Om vervolgens na afloop netjes in koor Gochisosama te roepen wat een beleefdheid is die zelfs in Japan menig chefkok doet verrassen. Na het maal was vader reeds met de kids naar buiten toen hij tot zijn grote verbazing merkte dat zijn vrouw ruzie had met de eigenaar. Terwijl je je amper een aardiger oogde beschaafde dame kon voorstellen. De eigenaar was een blij man door het familie bezoek. Hij wilde niet dat de vrouw betaalde. Ze hadden al ruimschoots betaald door hem een gelukkig moment te bezorgen. Okay, prima zal een Hollander wellicht verbaasd denken om na een bedankje de zaak te verlaten. Maar deze vrouw reageerde erg Japans wat niet echt verrassend is natuurlijk :D. Zij stond erop dat ze gewoon de noedels kon afrekenen en creerde daarmee een patstelling. Haar geld werd keer op keer geweigerd door de trotse man. De echtgenoot bracht gelukkig een oplossing waarbij beide partijen vrede hadden. Namelijk een 50-50 deal. Tja zoiets kan volgens mij ook alleen maar hier. Een Japanner voelt zich duidelijk niet om z'n gemak als hij iets krijgt. Bang om daarmee een schuldgevoel op te bouwen. Dit soort tafereelen heb ik zelf ook wel eens behoorlijk fout ingeschat. Tenminste door Japanse ogen. Na afloop van een etentje waarvoor ik was uitgenodigd reageerde ik iets te Hollands door de suggestie dat een ander zou betalen zonder aandringen gelijk te aanvaarden. Zoiets gaf wat verbaasde blikken. Was dat nou 'gewoon' een onwetende buitenlander of een arrogante onbeleefde gast? Ik hou het zelf op het eerste :D Eigenlijk moet je verplicht een klein toneelstukje opvoeren om na 2 of 3 keer niet meer zo aan te dringen dat jij wilt betalen waarmee iedereen tevreden is. Simpel..... als je het eenmaal weet!

Tip

Japanners hebben, zoals bijna ieder mens, het niet zo op ongemakkelijke situaties. En wat mij betreft staat het geven van fooi hoog op het lijstje van dit soort momenten. Gelukkig hoef je in een restaurant nooit te twijfelen bij het afrekenen, want fooi geven is niet gebruikelijk. Sterker nog het is ongewenst. Er worden dus geen trucs uitgehaald met een schaaltje snoepjes om de fooi positief te beinvloeden. Of zoals bijvoorbeeld in Amerika dat jouw fooi een aanzienlijk deel van het salaris van je serveerster is en die is soms niet te verlegen om een opmerking te maken als het niet genoeg is volgens haar. Zoiets is Japan uitgesloten. Door het fooiloze systeem en de bescheidenheid van het volk. Ook bij andere situaties dan in horeca moet men er niets van hebben. Men vind dat goede service iets is wat standaard bij de zaak. Een jongen in een electronica zaak, die mij pas heel erg hielp met een vast gelopen Japanse Windows versie op mijn laptop weigerde 1000 Yen van een erg opgeluchte Hollander. Maar de fooi werd resoluut afgewezen. Dat is service toch. Terwijl hij niet eens wist of die computer ook daar gekocht was. Wat wel zo is, maar je hoeft je niet eerst te bewijzen met een bonnetje voordat de service begint. Het nultarief is dus weer een goede reden voor de zuinige Hollander om naar Japan te komen.

Lekker plastic

Lekker eten bereiden kunnen Japanners als de beste, maar wellicht minder bekend is de presentatie ervan in de etalage. Dat men veel aandacht geeft aan de presentatie op tafel vertelde ik onlangs (Zie: Eten met je ogen) en hopelijk heb je het zelf al vaak ervaren. De plastic tentoonstelling laat veel van het assortiment `levens echt` aan een hongerige potentiele gast zien. Als je soms ziet hoeveel aandacht er aan deze nep noedels is besteed weet je gelijk weer dat Japanners alles bijzonder serieus nemen. Kijk hier voor een uitgebreide uitleg over de produktie. Als toerist heeft het een bijkomend voordeel dat je zonder de taal machtig te zijn een goed idee hebt van wat er op je bord komt. Plastic en eten zijn trouwens ook in het nieuws in Japan door een stroom van schokkende berichten/ontdekkingen over etenswaren uit China. Een Japanner vind vooral kwaliteit het belangrijkste, maar de Chinees vooral zijn eigen portomonnee lijkt het. Hondsbrutaal komt er dus nog wel eens iets heel anders dan echte voedingwaren in de produkten terecht, waarvan karton in dumplings nog het best verteerbaar is. Kortom men is erg skeptisch met alle ` eetbare` import van de grote buurman. Dan kan je maar beter eerst eens naar een mooie nep krab kijken en later zijn echte broer op de bord aan te treffen. Deze blog heeft een paar pagina`s aan smakelijke voorbeelden. Voor bier, gegrillde kip, sushi tot een gebakken ei. Als het water uit je mond begint te lopen word het hoog tijd om snel naar binnen te gaan. Er is in Osaka zelfs een restaurant waar ze naar het schijnt smakkelijke erwtensoep in een plastic variant hebben. Lekker maar toch maar even wachten tot de wintertijd om die eens in het eggie te gaan proberen.

Eten met je ogen

Kunst op je bord is eerder regel dan uitzondering in Japan. Iedere kok lijkt volkomen doordrongen van het feit dat z'n eten niet alleen goed bereid, maar ook een feest voor het oog moet zijn. Uiteraard zit er wel een verschil tussen een 1000 Yen lunch en een sjieke van een tienvoud daarvan, maar men probeert er altijd het beste van te maken. Naast een gebalanceerde kleurcompositie hecht men ook aan het gebruik van veel verschillende ingrediënten. Ik ben het precieze aantal even kwijt, maar weet dat een Japanner streeft om wel zeker (laag ingeschat) zo'n 25 verschillende dingen naar binnen te werken. De 'van der Valk' theorie van veel is goed kent men niet. Men weet dat de smaakpapillen na een paar happen verzadigd zijn en legt dus meer de nadruk op het genieten dan hoeveelheid. Maak je overigens geen zorgen dat je je genoeg te eten krijgt, want rijst of noedels zijn er altijd wel in overvloed. Ook de Japanse 'broodtrommel' voor naar school of werk heeft tot doel om meer dan alleen de maag te bevredigen. Deze bento's zijn kant-en-klaar te koop of thuis met liefde gemaakt. Om een idee te krijgen dat je standaard bruine boterham met kaas een beetje simpel afsteekt bij de dit culinaire geweld geeft www.bentocorner.com een aardige indruk. Je doet je maag dus eigenlijk net zoveel plezier als je ogen.

Het tissue issue

Rondom stations of drukke oversteekplaatsen kom je vaak de tissue promoter tegen. Vele bedrijven hebben het medium van de gratis tissue gemaakt tot een vast straatbeeld in de steden. Je `betaald` de tissues met je aandacht. Voor de verzamelaar is het geen probleem om zo altijd genoeg bij de hand te hebben. Al vraag ik me af of het echt werkt als promotie op zich, maar zeker is wel dat Japanners dol op de papiertjes zijn. Men is gek op schoon waar natuurlijk niets mis mee is, maar het valt op dat iedereen grote boxen met tissues in z`n winkelwagentje stopt. Ook in ieder restaurant of cafe word je voordat je het weet een tissue in je handen gedrukt. Voorverpakte koude natte of lekkere warme `verse` om je handen nog maar eens grondig te reinigen. Ander ritueeltje hierbij is trouwens een glas (gratis) koud water wat ik me in de Nederlandse horeca moeilijk kan voorstellen. Je moet ook aardig je best doen om de bodem van het glas te zien, want er staat zo weer een serveerster met karaf in de hand naast je te glimlachen. En geloof me je bent zo 5 euro Sourcy verder op een warme dag.

De uitnodigende kat

Het kan je bijna niet ontgaan in Japan. Manekineko`s zijn de stille hoop voor menig winkel of restaurant. Binnen of buiten. Prominent groot of subtiel klein in de etalage. Je ziet ze overal. Soms zelfs met onvermoeibare zwaaibewegingen waar Beatrix jaloers op zal zijn. De linkerpoot (voor de kijkers rechts :D) omhoog nodigt je uit binnen te komen. Maar ik zie er meer met de rechterpoot in de lucht wat geld en geluk brengt. Of je wens ook altijd uitkomt is de vraag. Je moet er wel wat meer voor doen lijkt me. Soms zie ik ze ook bij de stoffige `papa-mama` zaakjes die wel iets meer nodig hebben om het geluk te beïnvloeden. Maar laat ik niet te realistisch (Nederlands?) zijn en iedereen het beste wensen. Er zijn nog veel meer voorbeelden van talismannen te geven, waar ik je ongetwijfeld eens mee lastig zal vallen. In Osaka is de kat geboren wat me niet geheel toevallig lijkt. De stad staat juist bekend om zijn `onjapanse` zakelijkheid. Die andere beroemde kat `Hello Kitty` is geen familie van manekineko, maar heeft wel duidelijk de basisprincipes van geld en geluk begrepen. Kan jij ook wel wat geluk gebruiken? Zet je kat in het raam, misschien helpt het :D