Lekker plastic

Lekker eten bereiden kunnen Japanners als de beste, maar wellicht minder bekend is de presentatie ervan in de etalage. Dat men veel aandacht geeft aan de presentatie op tafel vertelde ik onlangs (Zie: Eten met je ogen) en hopelijk heb je het zelf al vaak ervaren. De plastic tentoonstelling laat veel van het assortiment `levens echt` aan een hongerige potentiele gast zien. Als je soms ziet hoeveel aandacht er aan deze nep noedels is besteed weet je gelijk weer dat Japanners alles bijzonder serieus nemen. Kijk hier voor een uitgebreide uitleg over de produktie. Als toerist heeft het een bijkomend voordeel dat je zonder de taal machtig te zijn een goed idee hebt van wat er op je bord komt. Plastic en eten zijn trouwens ook in het nieuws in Japan door een stroom van schokkende berichten/ontdekkingen over etenswaren uit China. Een Japanner vind vooral kwaliteit het belangrijkste, maar de Chinees vooral zijn eigen portomonnee lijkt het. Hondsbrutaal komt er dus nog wel eens iets heel anders dan echte voedingwaren in de produkten terecht, waarvan karton in dumplings nog het best verteerbaar is. Kortom men is erg skeptisch met alle ` eetbare` import van de grote buurman. Dan kan je maar beter eerst eens naar een mooie nep krab kijken en later zijn echte broer op de bord aan te treffen. Deze blog heeft een paar pagina`s aan smakelijke voorbeelden. Voor bier, gegrillde kip, sushi tot een gebakken ei. Als het water uit je mond begint te lopen word het hoog tijd om snel naar binnen te gaan. Er is in Osaka zelfs een restaurant waar ze naar het schijnt smakkelijke erwtensoep in een plastic variant hebben. Lekker maar toch maar even wachten tot de wintertijd om die eens in het eggie te gaan proberen.

Wasbak of babybad

De Japanse keuken is wereldberoemd. Tenminste een (klein) deel van het eten, maar wat weten we eigenlijk over de echte Japanse keuken? Letterlijk dus. Iets wat je niet kan ontgaan is de enorme wasbak. Als we het hebben over een moderne keuken in een `standaard` huis dan en de kleine apartementen even buiten beschouwing laten. De wellicht maffe gedachte dat het ook als babybadje gebruikt zo kunnen worden zal iedere ouder natuurlijk vreemd klinken, maar qua grootte doet de wasbak er dus niets voor onder. Er zijn ook wat aardige details. Het gapende grote gat wat de afvoer is lijkt misschien onhandig, maar een vangnetje erin vangt alle restjes op en kan makkelijk geleegd worden. Ik zeg er even bij dat Japanners heel vreemd tegen de `Hollandse` afwas rituelen aankijken. Dat de afwasmachinelozen onder ons alles tegelijk in een bak gooien en schoonmaken shockeert menig Japanse met een `overdreven` hygiëne gevoel. Mijn ervaringen zijn dat ze graag alles eerst eens afspoelen, dan grondig soppen en dat sop er weer af te spoelen met voor mijn begrippen een ruim gebruik aan water, maar schoon is dan ook welk echt schoon zal ik maar zeggen. Als we langs de rijstkoker en magnetron kijken zie je vaak dat men op gas kookt en dat er een mini grilletje is voor de vis. Een echte oven zit er niet bij helaas. Ook de ruime koelkast is vaak standaard. Doordat er veel ingrediënten in maaltijden gebruikt worden is er veel opslagruimte nodig. Ook al shopt men vaak voor `vers`. Een ander grappig detail is een mechanisme, waardoor het hoge kastje wat dichterbij de vaak kleine huisvrouw komt. Nog even terug naar de onvermijdelijke rijstkoker. Zeg maar de Japanse frituurpan, omdat ieder huishouden er een heeft en vaak gebruikt. Voor sommige is driemaal per dag rijst bij een maaltijd normaal en is de snelle rijstbereider ook een ideale warmhouder voor de liefhebber van de witte korrel. Zoals je in Japan kan verwachten houdt het de vochtigheid en temperatuur perfect in de gaten en dus de rijst in goede conditie. Als laatste moet ik alle feministen teleurstellen met de opmerking dat de keuken nog steeds heel erg het domein is van de vrouw. Wat was dat enige recht ook alweer...... :D

Eten met je ogen

Kunst op je bord is eerder regel dan uitzondering in Japan. Iedere kok lijkt volkomen doordrongen van het feit dat z'n eten niet alleen goed bereid, maar ook een feest voor het oog moet zijn. Uiteraard zit er wel een verschil tussen een 1000 Yen lunch en een sjieke van een tienvoud daarvan, maar men probeert er altijd het beste van te maken. Naast een gebalanceerde kleurcompositie hecht men ook aan het gebruik van veel verschillende ingrediënten. Ik ben het precieze aantal even kwijt, maar weet dat een Japanner streeft om wel zeker (laag ingeschat) zo'n 25 verschillende dingen naar binnen te werken. De 'van der Valk' theorie van veel is goed kent men niet. Men weet dat de smaakpapillen na een paar happen verzadigd zijn en legt dus meer de nadruk op het genieten dan hoeveelheid. Maak je overigens geen zorgen dat je je genoeg te eten krijgt, want rijst of noedels zijn er altijd wel in overvloed. Ook de Japanse 'broodtrommel' voor naar school of werk heeft tot doel om meer dan alleen de maag te bevredigen. Deze bento's zijn kant-en-klaar te koop of thuis met liefde gemaakt. Om een idee te krijgen dat je standaard bruine boterham met kaas een beetje simpel afsteekt bij de dit culinaire geweld geeft www.bentocorner.com een aardige indruk. Je doet je maag dus eigenlijk net zoveel plezier als je ogen.

Lekker vers

Vis en lekker vers eten in het algemeen zijn verbonden met Japan. Alleen is het misschien aardig om eens in te gaan op de versheid. Want hoe vers is vers? Dit is vast even moeilijk te verteren voor de dierenliefhebber, maar er zijn wel wat brute voorbeelden te geven. Kies een vrolijk rondzwemmende kreeft uit, die de keuken in verdwijnt en vervolgens op de tafel gepresenteerd wordt op een nogal aparte manier. Levend namelijk, maar wel vakkundig van zijn lekkere 'vlees' ontdaan. Dit ligt mooi gepresenteerd om z'n rug en terwijl je het met je stokjes pakt zie je de voelsprieten nog bewegen. Tja, ultiem vers dus, maar erg maf. Later kwam de stakker ook nog eens in stukken gehakt terug als smaakmaker in de miso soep. Tijdens een BBQ gebeurt iets soortgelijks. Men maakt de vis levend schoon en dan krijgt hij een stokje weinig charmant door z'n mond naar binnen om vervolgens levend geroosterd te worden. Welkom in Japan!. Gek genoeg misschien zijn Japanners ook 'gewoon' net zulke dierenliefhebbers als ieder ander mens. Men ziet echter geen enkel probleem met hun versheids kick. Okay uiteindelijk zal iedere dier gedood moeten worden als je het wil eten, maar dit is dus een apart cultureel hoofdstukje. De voor mij meeste bizarre variant (ja, dat kan) heb ik nog niet live meegemaakt, maar wel via de platte beeldbuis. Dit is namelijk een grote pot die op tafel komt met vele ingrediënten geserveerd met een levende octopus daar boven op!! Ik vermoed dat je dan even moet wachten dat deze geen kracht meer in z'n tentakels heeft zodat je iets uit de pot kan pakken. Ittadakimasu :D

Sushi politie naar Holland

Japanse humor of toch erg serieus? Ik was geneigd er een soort van 1 april grap in te zien, maar inmiddels heeft de regering miljoenen uitgetrokken voor een Keuringdienst van Sushi. Niet voor in Japan, maar dus buiten de landsgrenzen!! Dat de Japanner haar nationale eten serieus neemt vind mijn maag geen enkel probleem, maar ik ben benieuwd of ze de rest van de wereld ook aan dezelfde kwaliteit sushi gaan krijgen. Sushi master worden is hier zeker geen makkelijke opgave. Bij de Hollandse afhaalchinees accepteert iedereen de 'aangepaste' smaak en bij de Indiër moet je blij zijn dat het iets minder bloedheet is, maar Japan ziet het liefst een soort universeel McSushi. Van Parijs, Bangkok tot Moskou is het produkt inmiddels door creatieve koks veranderd. Lokaal is dat niet zo'n probleem, maar de Japanse zakenman op reis heeft er wat meer moeite mee. Verlangend naar een vertrouwde hap blijkt de kwaliteit en bereiding toch vaak behoorlijk anders voor de kritische smaakpupillen. Een beetje kok kennende laat hij zich niet zo snel iets opleggen door deze rondreizende speurneuzen en zal men misschien gaan accepteren dat er over smaak altijd te twisten valt. Of wie weet zit ik er flink naast en worden de tips met open armen ontvangen. Slimme Chinezen ondernemers doen ook graag 'iets' Japans, omdat het simpelweg een hogere prijs oplevert. 9 van de 10 westerlingen ziet toch het verschil niet tussen een Chinees en Japanner. Of vind de bezoeker alles uit Azië zo en zo interessant. In het Westen is altijd blijven hangen dat Japans eten (zelfs sushi) duur is, terwijl dat al zo'n 20 jaar achterhaald is. Sushi is gewoon een lekkere gezonde snack of eenvoudige maaltijd. Ik ben benieuwd hoe deze goedbedoelde bemoeizucht gaat uitpakken. Het schijnt dat Italië en Thailand ook soortgelijke dienders heeft rondlopen. Check de Japanse pizza en pasta eens zou ik zeggen. Heeft Nederland misschien ook nog wat frikandellogen op pad om de kleur, geur en smaak te onderzoeken?

Heerlijke zalm voor een koopje

`De vis wordt duur betaald` is een wijsheid waar in Japan weinig overblijft. Een lekker vette zalm voor 800 Yen. Nog geen 3 Euro per kilo! Ik moet wel zeggen dat de prijzen in het hoge noorden erg gunstig zijn. Die combinatie van goede kwaliteit en lage prijzen levert de pakketdiensten veel werk. De vele fijnproevers in het land weten precies waar de best zalm, krab, tuna etc gevangen wordt en laten dat regelmatig vers en gekoeld overkomen. De prijs is dan eigenlijk niet eens zo belangrijk. De vissen verdienen jullie aandacht en daarom zal ik ze regelmatig de revue laten passeren. Mijn schoonvader zou wel een jaartje blogs kunnen vullen met de wonderen wereld van de oceaan. Ik las pas ergens dat Japan zelf 15% van alle vis in de wereld vangt en dan te bedenken dat er ook veel import is. Ik krijg wel eens vragen waarom wij (=Nederland) eigenlijk zo`n magere vis cultuur hebben met onze kust en scheepvaart. Tja weet jij het?

Slow Fast Food

Eenmaal bij Mosburger geweest wil je nooit meer bij die rare rood-gele clown een burger scoren. Ik ben geen fastfood junk, maar weet inmiddels wel waar hier de lekkerste snelle hap te krijgen is. Smaken verschillen uiteraard, maar het is moeilijk vol te houden als je je tanden zet in zo`n burger als hiernaast. Het concept is wel duidelijk door McDonald geinspireerd, maar er is ook een duidelijke Japanse inbreng. Grappig dat ze zichzelf promoten als slowfood. Dit omdat je bestelling niet al op je ligt te wachten maar vers gemaakt is. En aan tafel wordt gebracht. Alleen wordt op een zaterdag middag pijnlijk voor ze duidelijk dat het marketing apparaat van Mac ondanks de mindere kwaliteit toch veel beter draait. Wat is toch die universele aantrekkingskracht van die keten? Zelfs in een land als Japan waar de smaakpupillen sterk ontwikkeld zijn. Het viel me pas eens op dat de gemiddelde leeftijd van de Macwerkers behoorlijk hoog was. Waar dit vroeger vaak een eerste baantje was lijkt het hier soms wel het laatste baantje voor sommigen hier. Voor mij prima dat alle kinderen hun ouders meenemen naar die Amerikaanse gigant. Kan ik lekker rustig de verse friet en een gegrilde Teriyaki burger Menu naar binnen werken. Ook zo schaaltje ketchup voelt wat minder plastic aan. Je zou bijna denken dat ik betaald wordt voor deze post :D

Noedel geluiden

Noedel soep ziet er makkelijker uit dan dat het eten is. Eten met stokjes is het probleem niet, maar het zit `m meer in het maken van de juiste geluiden. Japanners eten vrij geruisloos, maar noodles dienen met een slurpend geluid naar binnen gewerkt te worden. Ga maar eens luisteren in een noodle bar. Persoonlijk heb ik de juiste techniek nog steeds niet onder de knie. Een sliert naar binnen werken is geen probleem, maar het geluid is zeer bescheiden. Met de mond iets verder open is het geluid okay, maar moet je oppassen dat de noodle niet weer uit je mond valt. Snelheid is dus geboden, maar dat zorgt bij mij dan weer voor soep spetters overal. Ook niet handig. Misschien ben ik de enige klungel (zou kunnen), maar ik laat me niet ontmoedigen door m`n matige techniek. Daar zijn de noodles namelijk veel te lekker voor. Voor 300 tot 700 yen heb je een heerlijk en gezond maal. Itadakimasu!

Speciale sushi maag

Met enige verbazing zie ik grote torens om me heen. Dat Japanners iets met sushi hebben mag geen verrassing zijn natuurlijk, maar het blijft me verbazen hoeveel sushi in de vaak kleine Japanner gaat. In een 100 Yen sushi bar keek ik pas weer verwonderd naar een moeder en zoon van misschien 12 jaar die samen 26 schaaltjes in een hoog tempo wegwerkten. Plus eenmaal Udon. Ruim 50 stuks sushi dus!!! Ik vraag me af waar ze het laten. Samen wogen ze geen 100 kilo. Ik zit na 5 of 6 schaaltjes al behoorlijk vol, maar veel Japanners zien dat slechts als warming up lijkt het. Ik zit ermee op het niveau van een kleuter volgens mij :D. Zelfs de dame die achteraf de schaaltjes telt leek verbaasd dat je voor slechts 1000 Yen 2 magen heerlijk kan vullen. En daarover doen we ook nog eens langer dan de gemiddelde gast. Ik vraag me sterk af of men hier een extra maag of super snelle spijsvertering heeft. Als ik eruit ben laat ik het gelijk weten!!

De `Franse` bakker

Een bezoekje aan een bakker is zoals vaak net even anders dan de warme bakker om de hoek. Brood als dagelijks onderdeel van ontbijt en lunch is hier niet echt gebruikelijk, wat voor een bruin brood verslaafde best even aanpassen is. Bijna het hele aanbod bestaat uit hapklare broodjes. Gevuld met tuna, zoete aardappel, curry, zoete bonenpasta en nog veel meer. Ook Dutch bread (broodje met kaas erin) is geen onbekende. Wat keuze is vaak in overvloed, maar de echte Franse invloeden als stokbrood en croissants is vaak wat minder dan het bord `Boulangerie` op de stoep doet vermoeden. `Pan` is trouwens de Japanse naam voor brood wat we aan de Portugese invloeden te danken hebben. Kaarsrecht wit brood komt het meest in de buurt bij de Hollandse snee brood. Dit voor ons toch een beetje ordinair brood wordt keurig met een `vlees` snijmachine in de gewenste dikte gesneden. Bruin brood is nog steeds een redelijk schaars produkt, maar er komt wel steeds iets meer bruins in de winkel heb ik het idee. Bij de ingang tref je dienbladen aan waarop je met een tang je toekomstige aankopen legt en zo bij de kassa brengt. Daar volgt een uitgebreid verpakkkingsritueel waar ze in Japan helaas dol zijn. Ieder broodje gaat in een apart folie en daarna verdwijnt alles in een grotere plastic tas. Als je stokbrood koopt krijg je er nog een opgerold stukje folie met sluiting bij om thuis bijvoorbeeld de helft voor de volgende dag te bewaren. Voor mijn chronische bruin brood tekort zijn er dus gelukkig vele lekkere alternatieven te krijgen. Itadakimasu!

Natto.Japanse drop?

Japan en gezond eten zijn nauw met elkaar verbonden. Het is natuurlijk ook geen toeval dat Japanners de langste levensverwachting hebben. Een fitte rappe 65+ er tijdens een bergbeklimming is zeker geen zeldzaamheid. Er zijn vele wegen naar een gezonde ouderdom en Natto hoort daar zeker bij. Er is alleen een probleem wat je snel duidelijk wordt als je de verpakking opent. Het stinkt behoorlijk! En als dat je al niet afschrikt doet misschien de aanblik van de slijmachtige substantie genaamd gefermenteerde sojabonen je afhaken. Als je deze `angsten` overwint zal de smaak ervan meevallen. Niet dat ik ook fluitend een bakje natto optrek bij een ontbijt, maar onder de gedachte dat het help tegen allerlei serieuze kwalen (hart aanval, kanker, etc) werpt een andere licht op de zaak. Er zijn ook pillen verkrijgbaar trouwens. Voor mij is natto zo`n typisch nationaal produkt, waar ieder land zijn `drop` heeft. Ik weet uit `wereldwijd` onderzoek dat drop de mooiste vieze gezichten op kan leveren :D. Zelfs in Japan heb ik meegemaakt dat het werd uitgespuugd (=uniek). De bacterie in natto heeft inmiddels ook een nieuwe bestemming gevonden. Een bedrijf heeft ontdekt dat het water kan zuiveren en verkoopt het in blokken ondermeer aan Chinese gemeentes die daarmee verbluffende resultaten behalen in vaak erg vies water. Bij de eetbare variant vraag ik me in een wilde droom wel eens af of Japanners de `smaakvernedering` van drop wel zouden accepteren als ze weten dat het iets gezonds is. Het verhoogt de bloeddruk en dat is wat bij jonge dieetverslaafden wel eens nodig is. Dus als je natto bij een gerecht krijgt en het stinkt en ziet er vies uit, vraag je zelf af wat je gezondheid je waard is :D. Ittadakimasu!

Rijst. Veel meer dan eten

Je zou het niet vermoeden, maar rijst heeft een veel diepere betekenis dan enkel die witte korrels in je kom. Ooit was ik bij de belangrijke Shinto Shrine van Ise (Mie) toen er net een stokoud ritueel aan de gang was voor rijst. De zuster van de keizer leiden die indrukwekkende verering zelf. Men ziet historisch gezien een essentieel verband tussen de natte rijstproductie en de `mentale software` van het volk. Ik zal er niet te diep op ingaan, maar je moet het zoeken in de afhankelijkheid van de arme boeren en de noodzaak tot overleg en harmonie om de oogst op de gezamelijke velden tot een succes te maken. Dat schept een band zal ik maar zeggen en zo is ook gelijk de groepscultuur verklapt. Uit respect voor die kleine witte korrel dien je altijd je kom in de hand te hebben als je eet en je kom niet leeg eten is ook erg onbeleefd. Ik zou deze cultuurdrager zwaar te kort doen met slechts deze post, dus zal ik de komende tijd de rijst wat meer op de korrel nemen.

Rundermassage

Denken aan Matsusaka Beef doet een Japanner (+1 Hollander :D) het water uit de mond lopen. Deze Rolls Royce onder het rundvlees wordt als zeer speciaal beschouwd en staat in de paleizen van deze wereld ook wel eens op tafel. De `winnende` koeien uit een goede familie maken na een strenge selectie kans op een plekje in de wei in Matsusaka (Mie) waar het klimaat en het gras optimaal zijn. De zwarte koe krijgt veel zacht voedsel waaronder tofu te eten en ze krijgen soms ook bier te drinken. Ik vraag me af hoeveel beertenders zo`n koe aan kan, maar het idee is bijzonder. Alleen dan zijn we er nog niet in dit koeienparadijs, want we dacht je van een dagelijkse massage (!!) en lekker zonnebaden of soms een blokje om om alles soepel te houden. Die massage is bedoeld om de vleesstructuur zo mals mogelijk te houden, maar dat weet die koe nog niet :D. Uiteindelijk gaat natuurlijk iemand deze prijs betalen en die kan heel fors zijn. Ik las over een recordprijs ooit van 50.000.000 Yen voor een koe (gisteren gezien: 100 gram voor 1500 yen). Voordat je denkt dat Japan inderdaad nog steeds extreem duur is wil ik wel even melden dat je voor hele fatsoenlijke prijzen minder gemasseerd vlees maar ook prima vlees kan kopen. En dat biertje moet je dan zelf maar opdrinken. Het had me trouwens niets verbaasd als ze die koe ook eens een onsen bad laat nemen. Ook lekker voor je of misschien is het al geprobeerd maar was het geen succes. Ik zei nog zo `geen` bommetje :D.